آنچه در این مقاله می خوانید :
انواع سیم و کابل های برق ، از تجهیزات بسیار پرکاربرد و مهم می باشد که عضو جدایی ناپذیر شبکه ها و مدارهای برق قدرت هستند . سیم و کابل نقش بسزایی در زندگی روزمره ما دارند . از سیم کشی خانه گرفته تا استفاده در صنایع بزرگ .
این دو تجهیز داراری مفهوم کاملاً متفاوتی هستند ، اما گاهی اوقات این دو باهم اشتباه گرفته می شوند . گرچه هم سیم و هم کابل از هادی مشترکی برای انتقال جریان الکتریکی ساخته شده اند ، اما تفاوت اساسی بین سیم و کابل این است که ، سیم از یک رشته هادی ساخته شده است که با لایه ای از عایق پوشیده شده است . در واقع می توان گفت سیم ، یک تک رساناست ، در حالی که کابل از دو یا چند هادی عایق بندی شده تشکیل شده است که به هم تابیده شده اند .
برای خرید انواع کابل با کیفیت به سایت آبتین کابل در زیر مراجعه نمایید .
انواع کابل برق :
یک یا چند رشته هادی که از محیط اطراف خود ، عایق شده باشند ، کابل نامیده می شود . معمول ترین فلز مورد استفاده به عنوان هادی سیم و کابل ها ، مس و آلومینیوم با خلوص بالا می باشد .
ولتاژ روی سطح عایق کابل ، نسبت به زمین صفر می باشد . ولتاژ روی سطح هادی کابل ، نسبت به زمین ، ولتاژ فازی خوانده می شود و با U0 نمایش داده می شود . حرف اختصاری U نیز ، بیانگر ولتاژ بین هادی ها می باشد .
طبقه بندی انواع کابل بر اساس سطح ولتاژ :
کابل های فشار ضعیف با علامت اختصاری LV (Low voltage Cabels)

کابل های فشار متوسط با علامت اختصاری MV (Medium voltagheCabels)

کابلهای فشار قوی با علامت اختصاریHV (high voltage Cabel)

کابلهای فوق فشار قوی با علامت اختصاری EHV (Extra highe Cabels)

طبقه بندی کابل بر اساس نوع عایق و روکش
برای عایق نمودن سیم و کابل از انواع پلیمر ( الستیک و پالستیک ) و کامپاندهای آن استفاده میکنند که معمولاً خواصی مثل سختی، نرمی، دانسیته (چگالی) ، دمای نقطه کار محیط ، کم یا زیاد بودن ضریب دی الکتریک، مقاوم بودن در برابر سایش ، روغن و دیگر مواد شیمیایی ، مقاومت در برابر اشعه ، شعله ، کم دود بودن ، فقدان هالوژن و...را در بر میگیرند.
هریک از پالستیک ها یا لاستیک های مورد مصرف به عنوان عایق فیلر و بدینگ و یا روکش ، تعدادی از خواص مذکور را دارا می باشند و برحسب نوع کاربرد ، از کامپاندی استفاده می شود که خواص مورد نظر برای آن کاربرد خاص را دربر داشته باشد . در زیر برخی از مواد پلیمری را مورد توجه قرار می دهیم .
از معمولترین کامپاندها برای عایق کاری انواع کابلهای ساختمانی و ابزار دقیق و قدرت و ... میباشد که از مهمترین ویژگیهای آن خاصیت خود خاموش کنی شعله است . سیم ها و کابل ها به صورت شبکه های گسترده ، تمام ابنیه و ساختمان ها را در برمی گیرند و چنانچه در نقطه ای از ساختمان ، سیم و یا کابلی در معرض آتش قرار گیرد ، آتش میتواند از طریق این شبکه به کل ساختمان گسترش یافته و انتشار یابد . نقطه کار دمایی آن ۷۰ درجه سانتی گراد و بعضی از گریدهای آن تا ۱۰۵ درجه است . نقطه ضعف این کامپاند مقاوم نبودن آن در مقابل بعضی از هیدروکربورها و مخصوصاً هیدروکربورهای چرب است و در شرایط آتش نیز دود زیاد و بخارات و گازهای سمی متصاعد می کند .
پلی اتیلن ، پلیمری با خصوصیات الکتریکی عالی ، جذب آب کم و بدون هالوژن می باشد . در کابل های مخابراتی به صورتی وسیع به عنوان عایق و روکش به کار می رود . پلی اتین بر خالف PVC خود خاموش کن نیست(مانند سوختن شمع) و در مجاورت مستقیم با مس یا نوار مسی اسکرین ، دچار نوعی شکنندگی می شود ، که این خاصیت با افزایش دما تشدید می شود . نقطه کار دمایی پلی اتیلن ۷۰ درجه سانتی گراد است .
علیرغم مشخصات عالی الکتریکی پلی اتیلن ، استفاده از آن به دلیل نرم شدن و تغییر شکل آن در درجه حرارت بالا و خواص ضعیف مکانیکی آن ، محدود است و برای مصارفی که نقطه کار بیش از ۷۰ درجه سانتی-گراد نیاز دارند مناسب نیست . برای غلبه بر این محدودیت ، از روش پخت یا کراس لینک کردن استفاده می کنند و به این ترتیب دمای نقطه کار به ۹۰ درجه سانتی گراد افزایش می یابد . XLPE بر خلاف PVC غیر هالوژنه است و در هنگام سوختن فاقد گازها و بخارات سمی و خورنده است . XLPE از کراس لینک نمودن PE به دست می آید و همانند PE دارای خواص عایقی بسیار خوب ، میزان جذب آب خیلی کم و وزن مخصوص و ثابت دی الکتریک کم است و علاوه بر این ها ، با توجه به فرآیند کراس لینک شدن که همان ایجاد پیوندهای عرضی در ساختار PE می باشد ، دارای پیوندهای طولی هیدروکربنی نیز است .
پلی یورتان های نرم را برای مصارف روکش ویژه به کار می برند ، چون مقاومت آنها در برابر سایش عالی است.
ویژگیهای این پلیمرها عبارتند از:
مقاومت در برابر مواد شیمیایی
فرآیندپذیری آسان
مقاومت مکانیکی و پایداری
خواص الکتریکی برجسته ای دارد و مقاومت آن در برابر مواد شیمیایی و دما بسیار زیاد است .
با نام تجاری Mylar به صورت گسترده ، به عنوان نوار بر روی کابل های چند رشته پیچیده می شود و به عنوان لایه میانی برای پیشگیری از نفوذ اجزایی مثل روغن و پلاستی سایزر از بدینگ یا روکش به عایق ، به کار می رود و نیز برای جداسازی عایق از هادی های استرند شده مورد مصرف می باشد .
لاستیک ها که در عایق و روکش گروهی از کابل ها مورد استفاده قرار می گیرد ، موادی هستند که عموماً مقاومت خوبی در برابر سایش داشته ، انعطاف خوبی نیز دارند و در عین حال دیر آتش گیر هستند ، ولی از اشاعه آتش نمی توانند جلوگیری کنند .
دمای نقطه کار EVA تا ۱۱۰ درجه سانتی گراد است ، اما خواص الکتریکی آن پایین تر از EPR است . از EVA در پایه مواد نیمه هادی اکسترود شونده استفاده میکنند .
سیلیکون ها خواص برجسته ای دارند ، از جمله تحمل درجه حرارت تا دمای ۱8۰ درجه سانتی گراد . اما در دمای محیط ، خواص مکانیکی آن تا حدی از سایر مواد مرسوم ، به ویژه در مقایسه با مواد روکشی پایین تر است .
پلی کلروپرن که به نئوپرن هم شهرت دارد ، اولین لاستیک مصنوعی تجاری بود و کاربرد عمده آن به عنوان ماده روکشی منعطف و در عین حال بسیار محکم و ضد سایش است .
طبقه بندی کابل ها بر اساس تعداد رشته :
کابل های فشار ضعیف (LV) معمولا از یک تا پنج رشته تولید می شوند .
کابل های فشار متوسط (ML) از یک تا سه رشته تولید می شوند .
کابل های فشار قوی (HV) از یک تا سه رشته تولید می شوند .
انواع کابل و معرفی نوع کاربرد آنها :
به کابل هایی که هادی از جنس مس داشته باشند ، کابل مسی گفته می شود. امروزه از فلزات زیادی همچون آلومینیوم، نقره، فولاد، سرب و … نیز به عنوان هادی استفاده می شود ، اما در میان آن ها کابل مسی کاربرد بیشتری در صنعت دارد .
بررسی ویژگی های این فلزات و قیمت تمام شده آن ها سبب شده است تا این نتیجه حاصل شود . مس ساختار فیزیکی و شیمیایی خاصی دارد ، به همین دلیل از برتری بیشتری نسبت به سایر انواع کابل برخوردار است .

فلز مس در حال حاضر بهترین رسانای الکتریکی در بین بسیاری از فلزات شناخته می شود . انعطاف پذیری این فلز بسیار زیاد است . علاوه بر این ، مس غلطک پذیری بالایی دارد . مسی که به شکل میله درآمده باشد ، با کشیده شدن به رشته های نازک تبدیل می شود .
کابل های مسی در تعداد رشته های گوناگون و سطح مقطع های متنوع به بازار عرضه می شوند.
این محصولات کاربردهای متنوعی دارند. به عنوان مثال، کابل مسی تلفن، کابل مسی برق، کابل مسی مخابرات، کابل مسی آنتن، کابل مسی کواکسیال و … از انواع کاربردهای کابل مسی به شمار می آیند.
برای خرید کابل مسی اینجا کلیک کنید .

کابل مفتولی :
کابل مفتولی نوعی سیم هادی است که به کابل های خشک و زمینی نیز معروف هستند. این کابل ها بر خلاف سیم افشان ، تک رشته ای است. سیم های مفتولی به دو صورت خشک و ثابت تولید می شوند .
سیم خشک در مواردی مانند تابلو های تبلیغاتی و توزیع کننده های برق مورد استفاده قرار می گیرد چرا که این نوع از سیم ها رسانا است و جریان برق را به خوبی منتقل می کند ولی سیم ثابت غیر قابل انعطاف است و در زیر گچ ها و در لوله ها کاربرد دارد.
این سیم ها معمولا از فلز مس و با عایق پی وی سی ساخته می شوند. قطر کابل مفتولی حدود (۳.۵۷ ۱.۱۳) میلی متر متغیر است.

مزایای کابل مفتولی
مزایای کابل مفتولی به صورت زیر است:
کاربرد کابل مفتولی
شاید تا به حال بسیار کابل مفتولی را در اطرافتان دیده باشید زیرا کابل مفتولی به واسطه مزایایی که دارند، بسیار پرکاربرد است. در ادامه چند مورد از مصارف این نوع از کابل ها ذکر شده است:

کابل برق افشان (Multicore Cable) که به «کابل قابل انعطاف» یا «سیم نرم» نیز معروف است، از دو یا چند سیم رشته ای به هم تابیده شده، ساخته می شود. هادی این کابل از جنس فلز مس است و عایق به کار رفته روی سیم ها از پی وی سی (PVC) از نوع پلیمر PVC/D و در روکش کابل نیز پلیمر PVC از نوع پلیمر PVC/A است.
نکته: کابل افشان تک سیمی یا رشته ای نیز در بازار موجود است، اما برای مصارف داخلی (ساختمان های تجاری و مسکونی) استفاده می شود.

به طور کلی، کابل افشان به سه نوع زیر دسته بندی می شود:
برای کابل های ورودی و اتصال در وسایل برقی، لوازم خانگی و ماشین آلاتی که دو شاخه آنها به شکل ثابت به کابل نصب است، استفاده می شود. هادی این نوع کابل نیز از جنس مس آنیل شده است.
برای تأمین انرژی الکتریکی در فضای باز، درون خاک، داخل آب، داخل ساختمان، کانال های کابل کشی، نیروگاه ها، مصارف صنعتی و غیره استفاده می شود. هادی این نوع کابل نیز از جنس مس آنیل شده است.
بیشتر کابل های نوع افشان از مس ساخته می شوند اما به دلیل هزینۀ بالای تهیه مس، تعدادی از تولیدکنندگان به دنبال جایگزینی آلومینیوم با مس هستند. کاربرد این نوع کابل محدود است.
همچنین، کابل های افشان از نظر ولتاژ نامی به دو دسته زیر تقسیم می شوند:

مهم ترین مشخصات کابل افشان عبارتند از:
سیم های افشان کاربردهای وسیعی دارند. کابل افشان محصولی همه جانبه و مناسب برای پروژه های موقت و دائمی است. از این کابل برای کاربردهای زیر استفاده می شود:
مهم ترین کاربرد کابل افشان را می توان در امور ساختمانی در نظر گرفت. این کابل در سیم کشی داخلی ساختمان جهت اجرای تأسیسات برقی مورد استفاده قرار می گیرد. از ساختمان های مسکونی گرفته تا اداری و تجاری، انتخاب کابل مناسب می تواند هم برای موارد ایمنی و هم عملکردی مورد استفاده قرار گیرد. در این میان، کابل افشان می تواند انتخاب مناسبی برای سیستم توزیع و انتقال برق ساختمان باشد.
کابل افشان به دلیل نرم بودن و کاربرد در فواصل کوتاه، گزینه مناسبی برای استفاده در پمپ آب است. بدین دلیل که پمپ آب فشار هیدرواستاتیکی دارد و این فشار منجر به نفوذ آب، به داخل کابل پمپ شناور از طریق منافذ ایجاد شده در سطح روکش می شود.
نشت آب حاوی املاح معدنی در اطراف کابل، باعث ایجاد آسیب شدید و بروز اتصالات در تجهیزات متصل به آن می شود. مقاومت کابل کاهش پیدا می کند و در نهایت، کارآیی خود را از دست می دهد. اینجاست که استفاده از یک کابل مناسب مانند کابل افشان در پمپ های آب می تواند به معنای مقاومت در برابر شرایط مخرب باشد.
استفاده از کابل افشان نوع قدرت در صنایع و نیروگاه ها از اهمیت بالایی برخوردار است. در صنایع که انتقال برق نیاز به جریان های فشار قوی دارد، کابل افشان باعث کاهش تداخلات سیگنالی شده و نیازهای عملکردی نیروگاه ها را برآورده می کند.
برچسب: کابل,آبتین کابل,
نویسنده: دلوان